Nghệ thuật cung đình với hình tượng Hoa sen ở Huế


Ca dao Việt Nam có câu: “Trong đầm gì đẹp bằng sen,Lá xanh bông trắng lại xen nhị vàng.Nhị vàng bông trắng lá xanh,Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn”.

Trong nghệ thuật Việt Nam, đề tài hoa sen đã được thể hiện trên nhiều chất liệu, nhiều loại hình cổ vật khác nhau. Trên chuông đồng Thanh Mai, đúc vào năm 798, hiện lưu giữ tại Bảo tàng Hà Nội, xung quanh vai và các núm gõ chuông đều thấy băng cánh sen. Đặc biệt, hoa sen trở thành biểu tượng trong nghệ thuật Phật giáo kể từ triều Lý cho đến nay. Hoa sen thể hiện xung quanh các bệ kê chân cột của kiến trúc chùa, tháp thời Lý. Hoa sen chạm nổi xung quanh bệ tượng Phật chùa Phật Tích – hiện là pho tượng phật bằng đá cổ nhất ở nước ta. Họa tiết hoa sen còn thể hiện trên các loại ấm, liễn, thạp gốm … thuộc các dòng gốm men ngọc, men trắng, men nâu và hoa nâu. Hoa sen đúc nổi chính giữa 5 ô tròn trên mặt đàn đồng triều Lý, thế kỷ 11 – 13, phát hiện ở xã Phù Cát, huyện Quốc Oai, Hà Nội là một cổ vật đặc sắc triều Lý. Giữa thủ đô Hà Nội có ngôi chùa Diên Hựu (chùa Một Cột), được xây dựng từ thời Lý. Tương truyền vào một đêm xuân năm Kỷ sửu (1049) vua Lý Thái Tông nằm mơ thấy Phật Quan Âm ngồi trên đài sen, dẫn vua lên đài. Khi tỉnh dậy, vua kể lại với triều thần, Thiền sư Thiền Tuệ khuyên vua nên xây chùa, dựng cột đá giữa hồ, xây đài hoa sen có tượng Phật Quan Âm ở trên, đúng như hình ảnh đã thấy trong mơ. Chùa xây xong giữa hồ, nhìn từ xa như một đóa sen lớn mọc lên từ hồ nước, chiếc cột là cọng sen. Ở Hà Nội, còn có chùa Kim Liên (Bông sen vàng) xây dựng cuối thế kỷ 18. Chùa Kim Liên thấp thoáng trong lùm cây xanh um tùm, xung quanh là hồ, chẳng khác gì đóa sen nở trên mặt nước. Trên minh văn chuông chùa Liên Phái, Hà Nội có lời cúng của các sư tăng: “Mún ma ni bát mê hồng” có nghĩa là cầu được lên tòa sen ngọc báu. Bát mê (padma) có nghĩa là hoa sen. 

 12.1

Ảnh 1

 Hình tượng hoa sen tượng trưng cho mùa hạ trong tứ quý: Xuân, hạ, thu, đông. Hoa sen trong nghệ thuật tạo hình Phật giáo thường được gắn với hình ảnh đức Phật tọa thiền hoặc đứng thuyết pháp trên tòa sen. Hoa sen là …





Source link

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.